ANASAYFA ..:: Mehmet Ballı ile ücresiz Özgün Yazarlık Atölyesine Hoş Geldiniiz ::.. iletişim

TESPİT/ÖĞRENİM: ŞİİR NEDİR?

ŞİİR - MANZUM

Yazılı edebiyatın dilde biri nazım diğeri nesir olmak üzere iki anlatım biçimi vardır. Nazım, ölçülü ve uyaklı anlatım biçimidir.

Manzume: Ölçü ve kafiye gözetilerek, nazım biçiminde yani dizeler halinde yazılan metinlere denir.
şiir ise, manzumelerin sanat değeri taşıyanlarına denir.

Manzume, günlük konuşma dilinin ölçülü ve uyaklı söylenişidir.

Şiir; dilin, sözcüklerin kullanımına, imgeye, şiirsel söyleme özgü bir olgudur.

Manzume ve şiir arasındaki farklar:

Manzumede anlatılanlar düz yazıyla ifade edilebilirken şiirde anlatılanlar düz yazıyla ifade edilemez.
Manzumelerde bir olay örgüsü varken şiirlerde olay örgüsü yoktur.
Manzumelerde sözcükler genelde gerçek anlamda kullanılırken şiirde çok anlamlılık vardır.
Şiirler manzumelere göre çağrışım yönünden daha zengindir.

 

Edebiyat Yazı Türler 2 ye Ayrılır;

1- Nazım

Şiir, Destan, Ağıt, Mesnevi, Eleji

2- Nesir (Düz Yazı)

Roman , Öykü, Masal, Tiyatro, Deneme, Fıkra,
Makale, Biyografi, Otobiyografi, Eleştiri,
Anı, Gezi yazısı, Mizah, Edebi destan,
Sohbet, Nutuk (Söylev), Mülakat (Görüşme), Röportaj, Sempozyum, Forum, Münazara, Konferans…

 

ŞİİR TÜRLERİ

1. Didaktik Şiir

Öğütleyici, bilgi vermek, öğretmek gibi öğretici amaç taşıyan şiirlerdir.
Manzum hikâyeler ve fabllar da bu gruba girer.

2. Lirik Şiir

Duygu, aşk, ayrılık, hasret ve özlem gibi konuları duygusal bir dille anlatan şiire lirik şiir denir.
Eski Yunan edebiyatında şairler şiirlerini Lyra (lir) denilen bir sazla söyledikleri için bu tür şiirlere lirik denilmiştir.
Gazel, şarkı koşma, semai lirik şiire örnektir.

3. Pastoral Şiir

Doğa sevgisi, tabiat güzelliklerini ve kır, orman, yayla, dağ, köy ve çoban yaşamını, bunlara karşı duyulan özlemleri anlatan şiir türüdür.
Şair doğa karşısındaki duygularını anlatıyorsa “idil”, bir çobanla karşılıklı konuşuyormuş gibi anlatıyorsa “eglog” adını alır.

4. Epik Şiir

Kahramanlık, yiğitlik, kahramanlık, savaş temalarını işleyen şiirlerdir.
Destansı özellikler gösteren şiirlerdir.
Okuyanda coşku ve yiğitlik duygusu uyandırır.
Epik sözcüğü, Yunancada destan anlamındaki epope’den gelmektedir.

5. Satirik Şiir

Eleştirel bir şiir olup, toplumdaki çeşitli düzensizlik ve bozuklukları iğneleyici sözlerle, alaylı ifadelerle eleştiren şiirlerdir.
Halk edebiyatında “taşlama”, Divan edebiyatında “hiciv” denir.

6. Dramatik Şiir

Karşılıklı konuşma manzumdur. Tiyatroda kullanılan şiir türüdür.
Eski Yunan edebiyatında oyuncuların sahnede söyleyecekleri sözler şiir haline getirilir ve onlara ezberletilirdi. Bu şekilde sözler şiir şeklinde söylenirdi.
Dramatik şiir, karşılıklı konuşma şeklinde yazılan manzumelerdir.
Bizde birkaç sanatçı dışında pek kullanılmamıştır.

 

ÖLÇÜ/EĞİTİM: PRATİKTE ŞİİR NEDİR?

Şiir, sözlük okumak, yeni kelimelerin izini sürmek ve kelimeleri doğru kullanmaktır.

Şiir bir sesleniş,  “Şiir toprağın altını kazımaktır.”

Şiir yazmak, kelimelere nağme katmak,  kelimelerle yaşamaktır.

Sözcükleri alt alta ya da yan yana dizmek değildir!

Şiir işçiliği mısralarla çalışmak, ilham aramaktır.

 “Şiirin ilk mısraı Allah’tan, gerisi şairdendir.”

Şairlik ulviliktir. Yetenek varsa insanda o ışık mutlaka bir yerde açığa çıkar. Sonra biri sizi fark eder se o zaman parlar gidersiniz.

Tabi yetenek tek başına yeterli değildir. Yazmaya başladıktan sonra sizin elinizden tutan biri olmalı ve o size nasıl yazmanız gerektiği konusunda yolunuzu aydınlatacaktır. Sonrası sizin emek sarf ederek kendinizi geliştirip ustalaşmaktır.

Yol yordam önemlidir. İşin tekniğini öğrenmek, bilmek gerekir.
Mesela, bir şiir yarışmasına katılmakla yeteneğiniz fark edilir ve önünüz açılır.
Şiiri çok seven bir toplumuz; genel istatistiklere baktığımızda yüzde üç yüz oranında şiir yazan bir toplumuz, bunların hepsi şiir değildir, bu yazılanların yarısı has şiir, yarısı saf şiir.
Duygularını dile getirmek için herkes şiir yazabilir. Ama Edebiyatın aradığı şiir çok daha başka bir şeydir. Edebiyatın aradığı teknikte yazmak önemlidir.

İllaki herkes iyi şiir yazacak diye bir kural yok ama iyi şiiri bulup okumakta iyi şeydir.
Önce bir okuma açlığında olmak lazımdır, sonra bir dert edinmek gerekir ki ilham gelsin!..

Ustaları okumak gerekir…

Şiir ve çocuk, şiir ve aşk, şiir ve kadın, şiir ve ölü … gibi imgelerle şairin kendi iç dünyasını kurar ve sonra yıldızlar parlar…


_____________________________________________________________________________

Mehmet Ballı
Not: Bu yazı izinsiz kullanılamaz. Lütfen izin alınız

her hakkı saklıdır | 2014 © copyrigt | yazarmehmetballi@gmail.com | web tasarım mballi | bu web sitesi ticari kazanç sağlamamaktadır.