ANASAYFA
ETKİNLİK Abbara Kahve Halk Edebiyatı Dergisi Söyleşileri

Minimal Öykü ve Çocuk Edebiyatı Üzerine Söyleşi

28 Nisan 2018

       28 Nisan 2018 Cumartasi saat 19.00'da, Üsküdar Abara Kahve'de, Halk Edebiyatı Dergisi Söyleşilerinin birinde daha edebiyat severler bir araya geldi.
Moderatörlüğünü Halk Edebiyatı Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Şenol Tombaş'ın yaptığı programın konukları; Yazar Mehmet Ballı ve yazar Zeynep Becer idi.

İlginin yoğun olduğu programda, Mehmet Ballı Minimal Öykü üzerine söyleşi yaptı. Mehmet Ballı'ya sorulan sorular ve cavapı şöyle idi:

1- Minimal Öykü / KÜÇÜREK HİKAYE NEDİR?

- Adından da anlaşılacağı gibi en küçük hikaye demek. En kısa cümlede, arı-duru ama duygu yoğunluğu ile kurgusal bir derinlikte anlatılan ve okuyucuda farklı ihtimal uyandıran hikâyeye ‘Küçürek Hikâye’ ya da ‘Minimal Öykü’ diyoruz.
- Küçürek Hikâye; özlü söz, aforizma, şiirsel ya da fıkra değildir. Küçürek hikâyeye, aklın zıplaması diyebiliriz. İnsanın zihninde birçok ihtimal uyandıran, tek doğrunun olmadığı, isteyenin istediği şekilde anlam verebildiği, ucu açık hikâyelerdir.
Küçürek öykü yazarı sıradan, ama yoğun ve özgün yaşantıları daha çok simgesel düzeyde bize yansıtır.

2- Minimal Öykü Yazmak Nerden Aklınıza Geldi?

- Çalışma alanım tarihi Roman ama tarihi Roman çıkarmak 5-6 seneden önce mümkün değil.
Şuan bu alanda birkaç proje beraber yürüyor Lakin;Kendimizi diri tutmak ve okurlarımızı canlı tutmak adına bir ara kitap çıkardık.
- 12 sene boyunca aklıma geldikçe yazıp kenara attıkça, biriktire biriktir en sonunda 250 civarında hikaye olmuş.
- Edebiyat adına yeni şeyler üretmek. Edebiyat olsun diye değil Edebiyatın kabul ettiği kriterlerde YENİ değer ÜRETMEK
- İŞTE Bunlardan biri Edebiyatın en yenilerinden olan KÜÇÜREK HİKAYELER pek bilindik değil ama günümüzde insanoğlunun geldiği yer açısından önemli.
- Çünkü hızlı Şehir hayatının bize dayattığı bir kültür var Tatsız Tutsuz ve Hazsız hızlı yiyor, hızlı Konuşuyor, hızlı Düşünüyoruz. Hatta Zaman bile hızlı akıyor… Küçürek Hikayelerde Bu minvalde doğdu.

3- Küçürek Hikayenin Dünyadaki örnekleri neler, Kimler?

Daha çok 20.yy’ın son çeyreğine yakın bir zamandan itibaren yoğun bir şekilde öne çıkan küçürek hikâye/öykü, dünya edebiyatında,
 
geleneksel hikâyecilerden Hintli Beydaba, Yunan Ezop, İranlı Sadi Şirazi ve bizde Mevlâna’nın eserlerinde bu tür kısa özlü hikâyeleri görebiliyoruz. Günümüz modern ögelerinde ise ‘Minimal Öykü’ olarak evirilmiş ve  Ernest Hemingway, Borges, Dino Buzzati … gibi isimlerle bugün itibar görmüştür.
İnsanoğlu bugün, hızlı yiyor, hızlı konuşuyor ve hızlı düşünüyor! Kentleşme olgusunda meydana gelen değişimlerin vurgulandığı bir süreçteyiz; hız ve haz/sızlık...

1970’lerden itibaren sinemanın hayatımıza girmesi ile kalemin yerini kamera; yazının yerini görsellik aldı. Edebiyat da bu minvalde postmodernizme girdi.
Dolayısıyla yüzlerce sayfalık romanların yerini artık daha kısa hikâyeler almak zorunda kaldı.
Bunun ilk farkına varan Ernest Hemingway oldu, “satılık: bebek ayakkabıları, hiç giyilmemiş…”  hikâyesi ile. İnsanlar artık, otobüste, yolda, işte hayatın hızlı akışına paralel hikâyeleri okumaya başladı ve Edebiyat yazınları da bu paralelde hızlandı…

4- Biraz da RABARBA küçürek hikaye kitabınızdan bahseder misiniz?

- Rabarba: Mana itibariyle ‘uğultu’ anlamına gelen ve edebiyatta sanatsal bir derinliği olan kelime. Daha çok Senaryo yazarlarının kullandığı bir terim.
- 12 senelik bir çalışmanın ürünü 200 den fazla Küçürek Hikayenin yer aldığı ve uzun soluklu bir çalışmanın ürünü
- Edebiyatta bilinen bir tür ama belki de herkesin cesaret edemediği bir alan olduğu için az eser bulunmakta.
- İki bölümden oluşmakta: ilk bölümde bağımsız kurgulu Küçürek hikayeler, İkinci bölümde Deli ile Veli nin konuşmaları kurgulandı
- Bizim cesaretimiz ise, Edebiyatın pratiğini yapa yapa artık bir heykel traş gibi olduk. Heykelin evrelerini imal eder gibi.
- Bu küçürek öykülerimizden bazılarını zaman zaman sosyal medyadan paylaştıklarımız oldu. Bu bakımdan, Rabarba'daki bazı hikayelerin okuyucuya tanıdık gelmesi yadırganmamalı, zira yine bu hikayeler bizden dağılmıştır, sabırsızlığımızdan…
Batı’nın ve onun taklitçilerinin bel altı yazıları ile toplumda yatak odasına tuttukları edebiyatın aynasını, biz sokağa çevirdik. Yani sosyal hayatın ta kendisine…

5- Minimal Öykü Yazmak isteyenlere ne gibi tavsiyeleriniz olabilir?

- Öncelikle Hikayenin ne olduğunu iyi bilmek gerekiyor. Bir olayın dallandırıp budaklandırma değil derinlemesine işlenmesine hikaye diyoruz.
- Bu işin tekniğini öğrenmeliler: Kurgusu, ucu açık ve kısa öz gibi, iyi damarlar yakalamalı bu alanda yazılmış kitaplar incelenmeli Ferid Ergüder gibi…

...

Yazar Zeynep Becer ise, Moderatör Şenol Tombaş'ın sorularına içtenlikle cevap vererek, kaleme aldığı, 'Haylaz Kedi' kitabının nasıl ortaya çıktığının hikayesinden yola çıkarak, çocuk edebiyatı üzerine yaptığı çalışmalardan bahsetti.

Program şiir dinletisi ile devam edip, yazarların kitaplarını imzlaması ile sona erdi. Programın videosunu izlemek için linki tıkyalabilirsiniz.https://youtu.be/